Biết đến bao giờ nền giáo dục Việt Nam mới tiếp cận được trình độ thế giới? Bây giờ ở đâu người ta cũng đặt câu hỏi này! Nguyên nhân thì nhiều vô kể, giải pháp đề ra cũng không thiếu. Ở đây cùng nhìn dưới góc độ của một kì thi – đó là kì thi lập trình quốc tế ACM.
Cuộc thi lập trình bậc đại học của ACM (ACM International Collegiate Programming Contest, viết tắt là ACM-ICPC) hàng năm là cuộc thi lập trình có truyền thống và danh tiếng nhất của sinh viên máy tính bậc đại học trên thế giới. Đạt được thứ hạng cao trong cuộc thi này làm gia tăng đáng kể tiếng tăm của một trường, dù là ở bất kỳ nước nào trên thế giới. Các thành viên của một đội tuyển đoạt thứ hạng cao thì có một đề mục nặng ký trong resumé để xin học masters, Ph.D ở các trường hàng đầu thế giới. (Trích từ blog Khoa Học Máy Tính của GS Ngô Quang Hưng).
Cuộc thi ACM/ICPC 2006, diễn ra tại thành phố San Antonio, bang Texas (Mỹ), từ ngày 9 đến 12/4, là lần thứ 30 giải đấu uy tín và lớn nhất thế giới về lập trình dành cho bậc đại học được tổ chức, quy tụ hàng nghìn sinh viên ưu tú của 83 trường thuộc 5 châu lục về so tài. (VnExpress)
Năm ngoái, trong kì thi Olimpic Tin Học Sinh Viên Quốc Gia – Đội BK Eagle của Đại Học Bách Khoa thành phố Hồ Chí Minh đã giành vị trí nhất tuyệt đối (là đội giải nhanh nhất, sớm nhất, chính xác nhất và điểm tối đa). Hồi đó tôi cũng là một thành viên trong đội tuyển của trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên – Đại Học Quốc Gia Hà Nội, và chúng tôi rất khâm phục trình độ của BK Eagle. Tốc độ giải của họ nhanh chóng mặt. Thậm chí khi chúng tôi còn đang loay hoay chưa nộp bài nào thì họ đã giải xong gần hết. Giữa đội giành giải đặc biệt (BK Eagle) và đội chúng tôi (giải ba) thực sự là một khoảng cách rất lớn. Tôi có thể nói, BK Eagle là đội tuyển lập trình mạnh nhất trong số tất cả các trường đại học của Việt Nam hiện nay. Và họ đã qua được vòng loại ACM khu vực, trở thành đội tuyển Việt Nam duy nhất cho đến nay được tham dự vòng chung kết tại Mĩ – với mục tiêu lọt vào top 20 chung cuộc. Nên nhớ rằng trong bảng xếp hạng 100 trường đại học hàng đầu thế giới thì Đông Nam Á không có một mống. Trường Đại học được đánh giá là số 1 Đông Nam Á hiện nay (NUS – National University of Singapore) còn không qua nổi vòng loại. Trường NTU (Nanyang Technology of Singapore) cũng đã được mời sang Việt Nam tham dự kì thi OLP Tin Học SV Quốc Gia và đứng thứ 12 (giải khúc khích) (Điều đặc biệt là trong đội tuyển NTU có một thành viên gốc Việt sau này đã vô địch cuộc thi Imagine Cup phần thuật toán dành cho SV toàn thế giới do Microsoft tổ chức). Trong bảng xếp hạng các trường đại học khu vực châu Á, Đại Học Quốc Gia Hà Nội là trường Việt Nam duy nhất còn…được xếp hạng (dù gần thứ 100) (NUS đứng thứ 5). Như vậy có thể nói việc BK Eagle giành quyền tham gia vòng chung kết thế giới của ACM là một kết quả vô cùng đáng khích lệ.
Vòng chung kết thế giới ACM-ICPC là một kì thi rất khó (gồm 10 bài toán ứng dụng vô cùng hóc búa với thời gian cực kì eo hẹp). Kết quả của BK Eagle đạt được tương đối khiêm tốn (chỉ giải được duy nhất 1 bài). Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến kết quả này, nhưng có lẽ đây cũng là câu trả lời hợp lí cho nền công nghệ thông tin và khoa học máy tính nói riêng cũng như giáo dục đại học ở Việt Nam nói chung.
(Đang viết dở nhưng phải đi chát phát…)